การถ่ายทอดความคิดเป็นวิธีการ

        การถ่ายทอดความคิดที่เป็นวิธีการ เป็นการถ่ายทอดความคิดที่เป็นวิธีการหรือลำดับขั้นตอนที่ไม่เป็นชิ้นงาน เพื่อแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการตามที่ออกแบบไว้ ซึ่งการถ่ายทอดความคิดมีหลายรูปแบบ เช่น ภาพร่าง 2 มิติ ภาพร่าง 3 มิติ ผังงาน แบบจำลองความคิด

1. ภาพร่าง 2 มิติ

     เป็นภาพที่ถ่ายทอดแนวคิดหรือวิธีการแก้ปัญหาเพียง 2 มิติ ประกอบด้วยด้านกว้างและด้านยาว

ภาพที่ 5.11  ภาพร่าง 2 มิติ
http://www.ipesk.ac.th

2. ภาพร่าง 3 มิติ

     เป็นภาพที่นำเสนอรายละเอียดของแนวคิดของวิธีการแก้ปัญหาเป็น 3 มิติ ประกอบด้วยด้านกว้าง ด้านยาว และความสูงหรือความลึก

ภาพที่ 5.12  ภาพร่าง 3 มิติ
ที่มา : http://nilubon120.files.wordpress.com

3. ผังงาน (Flowchart)

        เป็นรูปภาพ (Image) หรือสัญลักษณ์ (Symbol) ที่ใช้เขียนแทนขั้นตอน คำอธิบาย ข้อความ หรือคำพูด เนื่องจากการนำเสนอขั้นตอนของงานให้เข้าใจ ตรงกันระหว่างผู้เกี่ยวข้องด้วยคำพูดหรือข้อความทำได้ยาก จึงมีการนำผังงานมาใช้ ซึ่งสัญลักษณ์โดยทั่วไปที่ใช้สำหรับการเขียนผังงานมีดังนี้

สัญลักษณ์ ชื่อเรียก ความหมาย



เทอร์มินัล
(Terminal Symbol)
  จุดเริ่มต้น / จุดสิ้นสุดของงาน
ลูกศรแสดงลำดับการทำงาน
Flow Line / direction Symbol
  ลำดับการทำงาน ใช้แสดงลำดับขั้นตอนการทำงาน โดยหัวลูกศรจะชี้ขั้นตอนในลำดับต่อ ๆ ไป หลายครั้ง ในผังงานเดียวกัน




การประมวลผล
(Process Symbol)
  ประมวลผล กำหนดค่าข้อมูลให้กับตัวแปร การคำนวณ




การรับเข้าหรือการแสดงผล
(Input / Output Symbol)
  การรับข้อมูลเข้า หรือแสดงผลลัพธ์โดยไม่ระบุชนิดของอุปกรณ์ที่ใช้ในการรับเข้าหรือแสดงผล



การนำเข้าข้อมูลด้วยมือ
(Manual Input Symbol)
  รับ / อ่านข้อมูลที่รับเข้ามาจาก Keyboard หรือ Mouse



การแสดงข้อมูล
(Display Symbol)
  การแสดงผลลัพธ์ในขณะที่ยังมีการประมวลผลอยู่ ตัวอย่างเช่น การแสดงผลลัพธ์ทางหน้าจอ



เอกสาร
(Document Symbol)
  การแสดงผลลัพธ์บนกระดาษโดยใช้เครื่องพิมพ์



การตัดสินใจ
(Decision Symbol)
  การเปรียบเทียบเพื่อให้ตัดสินใจเลือก



จุดต่อภายในหน้า
(On-Page Connector Symbol)
  จุดต่อเนื่องของผังงานเดียวกัน แต่ไม่สะดวกที่จะใช้เส้นเชื่อมโยงหากัน ภายในสัญลักษณ์นี้จะมีหมายเลขกำกับ เพื่อไม่ให้สับสนว่าจากจุดใด ไปต่อที่จุดใด ในกรณีที่มีการใช้สัญลักษณะหลายครั้งในผังงานเดียวกัน



จุดต่อเนื่องที่อยู่คนละหน้า
(Off-page connector symbol)
  จุดต่อเนื่องของผังงานเดียวกันซึ่งอยู่คนละหน้า ภายในสัญลักษณ์นี้ จะมีหมายเลขสัญลักษณ์หรืออักษรกำกับเพื่อไม่ให้สับสนว่าจากจุดใด ในกรณีที่มีการใช้สัญลักษณ์นี้หลายครั้งในผังงานเดียวกันหลายครั้ง ในผังงานเดียวกัน



การทำงานโดยคน
(Manual Operation)
  การทำงานโดยบุคคล
ภาพที่ 5.13  สัญลักษณ์ที่ใช้ในการเขียนผังงาน


        สัญลักษณ์ที่ใช้ในการเขียนผังงานที่นิยมใช้กันนั้นเป็นสัญลักษณ์ของสถาบันมาตรฐานแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (American National Standard Institute : ANSI) และองค์การมาตรฐานนานาชาติ (International Standard Organization : ISO) หน่วยงานดังกล่าวทำหน้าที่รวบรวมและกำหนดสัญลักษณ์มาตรฐานที่จะใช้เขียนผังงาน

    จากสัญลักษณ์ดังกล่าวข้างต้นสามารถนำมาเขียนเป็นผังงานได้ 2 ประเภท ได้แก่

        1) ผังงานระบบ (System Flowchart) คือ ผังงานที่แสดงขั้นตอนการทำงานในระบบอย่างกว้าง ๆ แต่ไม่แสดงรายละเอียดลงในระบบงานย่อย โดยผังงานจะแสดงทิศทางการทำงานในระบบ เพื่อให้ทราบถึงความสัมพันธ์ของระบบตั้งแต่เริ่มต้นว่า มีการปฏิบัติแต่ละขั้นตอนอย่างไร ใช้วิธีการอะไรบ้าง เช่น เอกสารเบื้องต้นหรือสื่อบันทึกข้อมูลที่ใช้อยู่เป็นอะไร และผ่านไปยังหน่วยงานใด มีกิจกรรมอะไรในหน่วยงานนั้น แล้วจะส่งต่อไปที่หน่วยงานใด ดังนั้นผังงานระบบอาจเกี่ยวข้องกับคน วัสดุ เครื่องจักร ซึ่งแต่ละจุดประกอบไปด้วย การนำข้อมูลเข้า วิธีการประมวลผลและการแสดงผลลัพธ์ (Input-Process-Output) เช่น ผังงานระบบแสดงขั้นตอน การบริการผู้ป่วยในโรงพยาบาล เป็นต้น     

ภาพที่ 5.14  ผังงานระบบแสดงขั้นตอนการบริการผู้ป่วยในโรงพยาบาล
ที่มา : http://www.jvkk.go.th

        2) ผังงานโปรแกรม (Program Flowchart) คือผังงานที่แสดงลำดับขั้นตอนการทำงานอย่างละเอียด
ในโมดูลนั้น ๆโดยจะดึงเอาแต่ละจุดจากผังงานระบบมาเขียนเป็นผังงาน ซึ่งจะแสดงรายละเอียดของขั้นตอนการทำงานอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นขั้นตอนของการรับข้อมูลเข้า การคำนวณ การประมวลผลและการแสดงผลลัพธ์ ประโยชน์ของผังงาน เช่น ผังงานโปรแกรม แสดงขั้นตอนการปฏิบัติงานของระบบเบิกจ่ายตรง

ภาพที่ 5.15  ผังงานโปรแกรมแสดงขั้นตอนการปฏิบัติงานของระบบการเบิกจ่ายตรง
ที่มา : http://audit.hss.moph.go.th

4. แบบจำลองความคิด

        เป็นการถ่ายทอดความคิดเพื่อสื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจวิธีการที่ใช้ในการแก้ปัญหา ซึ่งเป็นการสร้างลำดับขั้นตอนความคิดของการทำงานในระบบงานหนึ่ง ๆ ในลักษณะของภาพรวม เพื่อแสดงให้เห็นระบบงาน มีการทำงานหรือวิธีการทำงานอย่างไร ตั้งแต่เริ่มต้นไปจนถึงสุดท้ายที่ได้ผลลัพธ์ออกมา ซึ่งแบบจำลองความคิดนั้นจะถูกคัดเลือกมาจากการรวบรวมข้อมูลทางเลือกที่หลากหลายจนได้วิธีการหนึ่ง ๆ ออกมา เพื่อแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการ โดยแบบจำลองความคิดนั้น อาจนำเสนอในรูปแบบของการร่างภาพ 2 มิติ ภาพร่าง 3 มิติ และแบบจำลอง 3 มิติ ก็ได้ เช่น แบบจำลองลักษณะของแปลงบำบัดน้ำเสียด้วยพืชและหญ้ากรองในโครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย

ภาพที่ 5.16  แบบจำลองความคิดที่เป็นภาพร่าง 2 มิติ
ลักษณะของแปลงบำบัดน้ำเสียด้วยพืชและหญ้ากรองในโครงการพระราชดำริแหลมผักเบี้ย
ที่มา : http://dc463.4shared.com

 

มาตราส่วน

        ในการนำแบบที่ออกแบบได้ไปสั่งทำชิ้นงาน ต้องใช้การเขียนแบบ ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าจะออกแบบด้วยการเขียนแบบมือ หรือ ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ในสภาพจริงบางครั้งไม่สามารถใช้ขนาดจริงของวัตถุ หรือชิ้นงานเขียนลงในกระดาษเขียนแบบได้ บางครั้งชิ้นงานเล็กหรือใหญ่กว่ากระดาษเขียนแบบมาก ความเหมาะสมของขนาดงานเขียนแบบต่อชิ้นงานไม่มี ก็ทำให้ผลงานออกมาไม่สวยงาม มีความจำเป็นต้องย่อ หรือขยายภาพจากขนาดจริง โดยมาตราส่วนที่ใช้ในงานเขียนแบบไว้ทั้งหมด 3 แบบดังต่อไปนี้

     1. มาตราส่วนจริง หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า มาตราส่วนเต็ม เป็นการเขียนแบบที่ใช้ขนาดในแบบเท่ากับขนาดที่วัดได้จากชิ้นงานจริง หรือไม่มีการย่อหรือขยาย

     2. มาตราส่วนย่อ เช่น 1:2, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50, 1:100, 1:200, 1:500 ,1 :1000 ใช้ในกรณีที่ชิ้นงานจริงมีขนาดใหญ่มาก ไม่สามารถเขียนขนาดจริงลงบนกระดาษเขียนแบบที่มี

     3. มาตราส่วนขยาย เช่น 2:1, 5:1, 10:1 ใช้ในกรณีที่ชิ้นงานมีขนาดเล็ก เมื่อเขียนลงในกระดาษเขียนแบบแล้วมองดูไม่สวยงาม ไม่ได้สัดส่วน

ความหมายของตัวเลขแต่ละตัวในมาตราส่วน

     1.ตัวเลขตัวหน้า หมายถึง ขนาดที่ต้องเขียนลงในแบบงาน

     2.ตัวเลขหลังเครื่องหมาย :(colon) หมายถึง ขนาดจริงของชิ้นงาน

 

หน่วยวัด

        หน่วยวัดความยาวที่นิยมใช้ในประเทศไทย ได้แก่ระบบอังกฤษและระบบเมตริก ดังมีรายละเอียดต่อไปนี้

หน่วยการวัดความยาวในระบบอังกฤษ หน่วยการวัดความยาวในระบบเมตริก
12   นิ้ว   เท่ากับ   1 ฟุต  
10
  มิลลิเมตร   เท่ากับ   1 เซนติเมตร
3   ฟุต   เท่ากับ   1 หลา  
100
  เซนติเมตร   เท่ากับ   1 เมตร
1,760   หลา   เท่ากับ   1 ไมล์  
1,000
  เมตร   เท่ากับ   1 กิโลเมตร
   
หน่วยการวัดความยาวในระบบอังกฤษเทียบกับระบบเมตริก ( โดยประมาณ )
1 นิ้ว    เท่ากับ    2.54   เซนติเมตร                
1 หลา        เท่ากับ   0.9144   เมตร                
1 ไมล์   เท่ากับ   1.6093   กิโลเมตร